Tradycyjna chrześcijańska Wigilia (24 grudnia) to czas postnego wyczekiwania na Boże Narodzenie, rozpoczynający się wraz z pierwszą gwiazdką. Centralnymi elementami są: wspólna modlitwa, czytanie Ewangelii, dzielenie się opłatkiem, 12 potraw na stole przykrytym białym obrusem z siankiem oraz śpiewanie kolęd i pasterka.
Oto kluczowe elementy tradycyjnej wigilii:
- Postny charakter: Tradycyjnie wieczerza jest bezmięsna (choć nie jest to już nakaz kanoniczny), z naciskiem na płody ziemi, ryby, grzyby i bakalie.
- 12 potraw: Symbolizują one 12 apostołów Pana Jezusa oraz nawiązują do 12 miesięcy w roku. Typowe dania to barszcz z uszkami, karp, inne ryby, pierogi z kapustą i grzybami, kapusta z grochem, kutia, kluski z makiem, makowiec itp.
- Stół wigilijny: Nakryty białym obrusem, pod którym znajduje się sianko (symbol ubóstwa stajenki Betlejemskiej). Obowiązkowo pozostawia się jedno puste miejsce dla niespodziewanego gościa.
- Oprawa duchowa: Wieczerzę poprzedza modlitwa i odczytanie fragmentu Ewangelii św. Łukasza o narodzeniu Jezusa.
- Dzielenie się opłatkiem: To najważniejszy symbol pojednania, miłości i rodzinnej wspólnoty, który poprzedza spożycie posiłku.
- Pasterka: Udział w uroczystej mszy świętej o północy, upamiętniającej oczekiwanie pasterzy na przyjście Zbawiciela Jezusa Chrystusa narodzonego z Maryi.
Wigilia jest świętem rodzinnym, a tradycja nakazuje, aby do stołu zasiąść po pierwszej gwiazdce*, co jest symbolem gwiazdy betlejemskiej.
*Pierwsza gwiazdka w Wigilię pojawia się między 15:00 a 16:30, bezpośrednio po zachodzie Słońca, który nastąpi ok. 15:30. W praktyce rolę tę najczęściej spełni bardzo jasny Jowisz lub Wenus, widoczne na wschodnim/południowo-wschodnim niebie tuż po zmroku.
PRAWIDŁOWY PRZEBIEG WIGILII:
Wieczór wigilijny w rodzinie
Objaśnienie:
Na stole nakrytym białym obrusem kładziemy Pismo Święte i opłatek oraz ustawiamy świecę (najlepiej świece Caritas, którą w późniejszym czasie można zanieść na cmentarz naszych bliskich). Jedno miejsce przy stole pozostawiamy wolne jako znak pamięci o bliskich, którzy nie mogą razem z nami zasiąść do wigilii (np. o bliskich, którzy są daleko lub o zmarłych z rodziny). Następnie cała rodzina i wszyscy zgromadzeni wokół stołu odmawiają modlitwę przed wieczerzą. Poprowadzić ją powinien ojciec rodziny albo dziadek czy osoba najstarsza z obecnych. Po odczytaniu Ewangelii o narodzeniu Jezusa następuje najważniejszy moment, to jest łamanie się opłatkiem, składanie sobie życzeń i przekazanie znaku pokoju. Wszyscy powinni też przeprosić się wzajemnie za uczynione zło. Wieczerzę wigilijną rozpoczynamy modlitwą. Na czas trwania wieczerzy wigilijnej WYŁĄCZAMY telewizor i odkładamy telefony komórkowe.
Przebieg wigilii oraz modlitwy w rodzinnie:
W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego. Amen.
Ojciec zapala świecę na stole i mówi: Światło Chrystusa.
Wszyscy odpowiadają: Bogu niech będą dzięki.
Teraz zapalamy światełka na choince.
Ojciec:
(Następuje czytanie Ewangelii o narodzeniu Pana Jezusa Łk 2,1–14)
Z Ewangelii według św. Łukasza
W owym czasie wyszło rozporządzenie Cezara Augusta, żeby przeprowadzić spis ludności w całym państwie. Pierwszy ten spis odbył się wówczas, gdy wielkorządcą Syrii był Kwiryniusz. Wybierali się więc wszyscy, aby dać się zapisać, każdy do swego miasta. Udał się także Józef z Galilei, z miasta Nazaret, do Judei, do miasta Dawidowego, zwanego Betlejem, ponieważ pochodził z domu i rodu Dawida, żeby się dać zapisać z poślubioną sobie Maryją, która była brzemienna. Kiedy tam przebywali, nadszedł dla Maryi czas rozwiązania. Porodziła swego pierworodnego Syna, owinęła Go w pieluszki i położyła w żłobie, gdyż nie było dla nich miejsca w gospodzie. W tej samej okolicy przebywali w polu pasterze i trzymali straż nocną nad swoją trzodą. Naraz stanął przy nich anioł Pański i chwała Pańska zewsząd ich oświeciła, tak że bardzo się przestraszyli. Lecz anioł rzekł do nich: „Nie bójcie się! Oto zwiastuję wam radość wielką, która będzie udziałem całego narodu: dziś w mieście Dawida narodził się wam Zbawiciel, którym jest Mesjasz Pan. A to będzie znakiem dla was: znajdziecie Niemowlę owinięte w pieluszki i leżące w żłobie”. I nagle przyłączyło się do anioła mnóstwo zastępów niebieskich, które wielbiły Boga słowami: „Chwała Bogu na wysokościach, a na ziemi pokój ludziom Jego upodobania”.
Oto słowo Boże.
Wszyscy odpowiadają: Bogu niech będą dzięki.
Modlitwa przed łamaniem się opłatkiem
Panie Boże, Ty sprawiłeś, że ta święta noc, kiedy wspominamy pamiątkę Wcielenia Twojego Syna dla naszego zbawienia, zajaśniała blaskiem Twej światłości. Spraw, abyśmy, opromienieni tym blaskiem, z otwartym sercem przyjęli Jezusa jako naszego Odkupiciela. Pobłogosław nas i te opłatki, którymi się podzielimy na znak miłości i przebaczenia. Naucz nas, Panie Boże, dzielić się chlebem, miłością i życzliwością ze wszystkimi ludźmi, a zwłaszcza z tymi, wśród których żyjemy. Obdarz miłością, zgodą i jednością naszą rodzinę. Wlej nadzieję w serca ubogich, samotnych, osieroconych i przeżywających jakiekolwiek cierpienia. W dzisiejszą noc Bożego Narodzenia naszą modlitwą ogarniamy też chrześcijan mieszkających w Betlejem i innych zakątkach Ziemi Świętej. Ty, Panie, znasz ich troski i niepokoje. Widzisz ich osamotnienie i lęk o przyszłość. Słyszysz wołanie o pokój i pojednanie między narodami i wyznawcami różnych religii. Ześlij, Panie, swój pokój na udręczoną wojnami i przemocą Ziemię Świętą. Ulecz z nienawiści serca żydów, muzułmanów i chrześcijan. Pomóż im przebaczyć wzajemne urazy i krzywdy.
Wszyscy odmawiają: Ojcze nasz…, Zdrowaś Maryjo… Chwała Ojcu… i Wieczne odpoczywanie…
Następuje łamanie się opłatkiem.
WTEDY ZASIADAMY DO WIGILIJNEGO STOŁU.
Po spożyciu wieczerzy wspólnie kolędujemy, na zakończenie kolędowania modlitwa
Modlitwa po wieczerzy wigilijnej
Odmawia jeden z członków rodziny.
Dziękujemy Ci, Boże, nasz dobry Ojcze, za Twojego Syna Jezusa Chrystusa, dziękujemy za miłość do wszystkich ludzi, za ten wieczór wigilijny i dary, które spożywaliśmy. Tobie chwała na wieki.
Wszyscy odpowiadają: Amen.
Dopiero po wszystkim powinno się włączać telewizor spędzając czas wspólnie, pamiętając że jest to czas rodzinny i nie zastąpi rozmowy z najbliższymi!!!
/@ksmarcinzapała/